Gdy na zewnątrz panuje silny wiatr i mróz, gotowanie na zewnątrz jest niemożliwe. Bez topienia śniegu i przygotowania jedzenia alpinista nie ma szans na funkcjonowanie w górach.

Brak jedzenia i picia prowadzi do:

➤ odwodnienia

➤ wyczerpania energetycznego

➤ wychłodzenia

➤ odmrożeń

Dlatego w praktyce alpiniści wybierają mniejsze zło – gotowanie w namiocie.

EPIDEMIOLOGIA

W Stanach Zjednoczonych w latach 1999–2004 tlenek węgla był przyczyną około 16 tysięcy zgonów, z czego 16% stanowiły zgony niezamierzone i niezwiązane z pożarami.

PATOFIZJOLOGIA

Tlenek węgla to bezbarwny i bezwonny gaz, który ma około 250 razy większe powinowactwo do hemoglobiny niż tlen.

Po połączeniu z hemoglobiną tworzy karboksyhemoglobinę, która:

➤ upośledza transport tlenu

➤ prowadzi do niedotlenienia narządów

W górach wysokich zatrucie jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ obniżone ciśnienie atmosferyczne i mniejsza ilość tlenu powodują, że objawy niedotlenienia pojawiają się szybciej.

OBJAWY

Objawy zatrucia tlenkiem węgla są bardzo różnorodne, co utrudnia rozpoznanie.

Mogą występować:

➤ ból głowy

➤ zmęczenie

➤ duszność wysiłkowa

➤ ból w klatce piersiowej

➤ ból brzucha

➤ nudności i wymioty

➤ osłabienie

➤ splątanie

➤ zaburzenia równowagi i pamięci

➤ senność

➤ halucynacje

➤ niepokój

➤ zaburzenia widzenia

➤ omdlenia

➤ drgawki

➤ nietrzymanie moczu i kału

➤ śpiączka

Często obserwuje się także:

➤ przyspieszoną akcję serca

➤ przyspieszony oddech

Objawy takie jak:

➤ ból głowy

➤ zaburzenia równowagi

➤ zaburzenia świadomości

są identyczne jak w HACE.

Zatrucie tlenkiem węgla należy szczególnie podejrzewać, gdy podobne objawy wystąpią jednocześnie u kilku osób przebywających w jednym pomieszczeniu.

HACE rzadko występuje jednocześnie u kilku osób.

Nieleczone zatrucie tlenkiem węgla może prowadzić do śmierci.

LECZENIE

Najważniejsze jest natychmiastowe przerwanie ekspozycji.

Należy:

➤ usunąć źródło tlenku węgla

➤ wynieść osoby zatrute z pomieszczenia

➤ przewietrzyć namiot lub pomieszczenie

Czas połowicznej eliminacji tlenku węgla:

➤ 3–4 godziny przy oddychaniu powietrzem atmosferycznym

➤ 30–90 minut przy oddychaniu 100% tlenem

➤ 15–23 minuty w komorze hiperbarycznej (2,5 atm)

PIŚMIENNICTWO

• Johnson C., Anderson S.R., Dallimore J. i wsp.: Oxford handbook of expedition and wilderness medicine. Oxford University Press, 2008

• Forgey W.W.: Wilderness Medical Society: Practice guidelines for wilderness emergency care. Falcon, 2006

• West J.B., Schoene R.B., Milledge J.S.: High altitude medicine and physiology. Hodder, 2007

• Podróżowanie po Górach Wysokich – www.medex.org.uk

• Hackett P.H., Roach R.C.: High altitude cerebral edema. High Alt. Med. Biol., 2004

• Shochat G.N., Lucchesi M.: Carbon Monoxide Toxicity in Emergency Medicine. Medscape

-------

CHCESZ DOWIEDZIEĆ SIĘ WIĘCEJ?

Jeśli chcesz lepiej przygotować się zdrowotnie do trekkingu lub wyprawy wysokogórskiej, rozszerzoną wersję poradnika znajdziesz w ebooku „Medycyna wysokogórska w praktyce – poradnik na trekking i wyprawę” >>

-----

Praktyczną wiedzę dotyczącą postępowania w sytuacjach nagłych w górach poznasz także w szkoleniu online „Wysokogórska pierwsza pomoc” >> - przygotowanym z myślą o osobach planujących wyjazdy na dużą wysokość.

-----

Natomiast szczegółowy skład apteczki wyprawowej oraz dokładną instrukcję przygotowania apteczki ekspedycyjnej i osobistego zestawu ratunkowego znajdziesz w ebooku „Apteczka wyprawowa – kompletny przewodnik medyczny” >>

PLANUJESZ TREKKING LUB WYPRAWĘ WYSOKOGÓRSKĄ?

Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twój stan zdrowia pozwala bezpiecznie wziąć udział w trekkingu lub wyprawie wysokogórskiej, warto skorzystać z konsultacji lekarskiej >> lub telemedycznego pakietu wyprawowego >>

Dzięki temu możesz wcześniej ocenić ryzyko zdrowotne, odpowiednio przygotować się do wyjazdu i zwiększyć bezpieczeństwo podczas przebywania na wysokości.

07 marca 2026

Firma powstała w 2004 roku. Celem MedEverest jest edukacja w zakresie medycyny górskiej i zagrożeń gór wysokich. Zajmuję się wszystkim medycznymi aspektami pobytu na dużej wysokości. Organizuję zabezpieczenia medyczne trekkingów oraz wypraw wysokogórskich.

Specjalistyczna Praktyka Lekarska Medeverest Robert Szymczak z siedzibą w Gdańsku (80-360), przy ul. Bolesława Krzywoustego 19F, NIP: 5841943576, REGON: 220148318.

Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie treści oraz zdjęć zabronione. Obowiązek informacyjny przed wyrażeniem zgód na przetwarzanie danych (zobacz).

Sprawdź również Regulamin sklepu >> Realizacja: ColinMedia.eu >>