Medycyna wysokogórska

STREFA WIEDZY

arrow left
arrow right

ODWODNIENIE

W górach wysokich ryzyko odwodnienia znacząco wzrasta. Wynika to z kilku czynników:

 

➤ niskiej wilgotności powietrza

➤ zwiększonego wysiłku fizycznego

➤ przyspieszonego oddechu na wysokości

 

Oddychanie zimnym i bardzo suchym powietrzem może dodatkowo powodować podrażnienie i wysuszenie błon śluzowych górnych dróg oddechowych. Osłabia to ich funkcje obronne i zwiększa podatność na infekcje. Aby temu przeciwdziałać zaleca się oddychanie przez buffa, maseczkę lub dedykowaną maskę.

 

 

 

 

DLACZEGO W GÓRACH ŁATWO SIĘ ODWODNIĆ?

 

Podczas aklimatyzacji organizm produkuje więcej moczu niż na nizinach. Jest to naturalny mechanizm fizjologiczny – wraz z moczem usuwany jest nadmiar zasad, które pojawiają się w organizmie w wyniku przyspieszonego oddychania.

 

W praktyce oznacza to:

 

➤ częstsze oddawanie moczu w ciągu dnia

➤ nocne pobudki na „sikanie”

➤ większą utratę wody z organizmu

 

Do tego dochodzi utrata wody przez:

 

➤ oddychanie suchym powietrzem

➤ pocenie się podczas wysiłku

 

 

 

 

Szacuje się, że na wysokości około 4000 m n.p.m. podczas spokojnego marszu tracimy przez oddychanie nawet:

 

➤ około szklanki wody na godzinę

➤ czyli około 1 litr w ciągu 5 godzin marszu

 

Dlatego bez regularnego picia kilku litrów płynów dziennie (minimum 4 litry) odwodnienie jest niemal pewne.

 

Objawy odwodnienia to m.in.:

 

➤ ból głowy

➤ zmęczenie

➤ silne pragnienie

 

Dlatego warto pić wodę z dodatkiem elektrolitów.

 

 

 

 

Dobrym wskaźnikiem nawodnienia jest kolor moczu. Jeżeli około cztery razy dziennie oddajesz jasny mocz, oznacza to, że organizm jest dobrze nawodniony, a proces aklimatyzacji przebiega prawidłowo.

 

 

NAWODNIENIE A KREW NA WYSOKOŚCI

 

Na dużych wysokościach organizm produkuje więcej czerwonych krwinek, które pomagają transportować ograniczoną ilość tlenu.

 

Ma to jednak również drugą stronę — krew staje się gęstsza i bardziej lepka.

 

Aby temu przeciwdziałać, należy pić odpowiednią ilość płynów. Najprostsza zasada brzmi: pij tyle, aby pozostawiane na śniegu ślady były jasne lub prawie niewidoczne – a nie ciemnożółte.

 

 

 

 

SYSTEM NAWADNIANIA PODCZAS WSPINACZKI

 

Jednym z praktycznych sposobów walki z odwodnieniem jest używanie 2-litrowego worka na płyny noszonego na plecach (np. Camelbak).

 

Dlaczego to dobre rozwiązanie?

 

➤ jest lżejszy niż termos

➤ pozwala zabrać więcej płynów

➤ umożliwia picie bez zatrzymywania się i zdejmowania plecaka

 

Z doświadczenia wielu wspinaczy wynika, że:

 

➤ worek z wodą opróżnia się zawsze

➤ termos często wraca z góry w połowie pełny, bo nie chce się go wyciągać z plecaka podczas wspinaczki

 

 

JAK PRZYGOTOWAĆ WODĘ W OBOZIE

 

Jedną z podstawowych czynności podczas wypraw wysokogórskich – zaraz po wspinaczce – jest „robienie wody”, czyli topienie śniegu lub lodu.

 

Po dojściu do obozu warto najpierw:

 

➤ zebrać śnieg lub lód

➤ zapakować go do worków (np. na śpiwór lub worków na śmieci)

 

Z wytopionej wody korzysta się kolejno do:

 

➤ napicia się po wysiłku

➤ przygotowania posiłku

➤ przygotowania zapasu wody na rano i na kolejny dzień wspinaczki

 

Wieczór jest na to najlepszym momentem, ponieważ rano czasu jest zazwyczaj bardzo mało.

 

 

JAK ZAPOBIEGAĆ ZAMARZANIU WODY W SYSTEMIE CAMELBAK

 

Najlepszym rozwiązaniem jest noszenie bukłaka pod kurtką, a dopiero na kurtkę zakładanie plecaka.

 

Dzięki temu:

 

➤ początkowo gorący płyn ogrzeje plecy

➤ później ciepło ciała utrzymuje temperaturę płynu

➤ rurka znajduje się blisko ciała i również jest ogrzewana

 

Ważna zasada:

 

Po każdym łyku należy dmuchnąć w rurkę, aby przepchnąć wodę z powrotem do worka. Jeżeli płyn pozostanie w rurce, może szybko zamarznąć. Gdy wydmuchasz całą wodę z rurki, poczujesz charakterystyczne bulgotanie w worku na plecach.

 

 

 

 

NOCNE POBUDKI

 

Na wyprawę warto zabrać pojemną butelkę do oddawania moczu w namiocie. Dla kobiet pomocne mogą być specjalne urządzenia umożliwiające oddawanie moczu na stojąco, np. Shewee. U mężczyzn w starszym wieku częstą przyczyną nocnych pobudek bywa przerost prostaty, dlatego przed wyprawą warto skonsultować się z urologiem.

 

 

BEZPIECZNA WODA W GÓRACH

 

Przed wyjazdem należy zaplanować sposób dezynfekcji wody.

 

W wielu regionach górskich:

 

➤ dostęp do czystej wody jest ograniczony

➤ nie zawsze można kupić wodę butelkowaną

 

Najbezpieczniejsze metody to:

 

➤ gotowanie wody do wrzenia

➤ stosowanie filtrów turystycznych

➤ użycie środków dezynfekujących

 

Jednym z nich jest jodyna.

 

Jeżeli nie masz uczulenia na jod, problemów z tarczycą i nie jesteś w ciąży, można zastosować: 5 kropli 2% jodyny na 1 litr wody.

 

 

 

 

-------

 

CHCESZ DOWIEDZIEĆ SIĘ WIĘCEJ?

 

 Jeśli chcesz lepiej przygotować się zdrowotnie do trekkingu lub wyprawy wysokogórskiej, rozszerzoną wersję poradnika znajdziesz w ebooku „Medycyna wysokogórska w praktyce – poradnik na trekking i wyprawę” >>

 

-----

 

 Praktyczną wiedzę dotyczącą postępowania w sytuacjach nagłych w górach poznasz także w szkoleniu online „Wysokogórska pierwsza pomoc” >> - przygotowanym z myślą o osobach planujących wyjazdy na dużą wysokość.

 

-----

 

 Natomiast szczegółowy skład apteczki wyprawowej oraz dokładną instrukcję przygotowania apteczki ekspedycyjnej i osobistego zestawu ratunkowego znajdziesz w ebooku „Apteczka wyprawowa – kompletny przewodnik medyczny” >>

 

PLANUJESZ TREKKING LUB WYPRAWĘ WYSOKOGÓRSKĄ?

 

 Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twój stan zdrowia pozwala bezpiecznie wziąć udział w trekkingu lub wyprawie wysokogórskiej, warto skorzystać z konsultacji lekarskiej >> lub telemedycznego pakietu wyprawowego >>

 

Dzięki temu możesz wcześniej ocenić ryzyko zdrowotne, odpowiednio przygotować się do wyjazdu i zwiększyć bezpieczeństwo podczas przebywania na wysokości.

07 marca 2026

Firma powstała w 2004 roku. Celem MedEverest jest edukacja w zakresie medycyny górskiej i zagrożeń gór wysokich. Zajmuję się wszystkim medycznymi aspektami pobytu na dużej wysokości. Organizuję zabezpieczenia medyczne trekkingów oraz wypraw wysokogórskich.

 

Specjalistyczna Praktyka Lekarska Medeverest Robert Szymczak z siedzibą w Gdańsku (80-360), przy ul. Bolesława Krzywoustego 19F, NIP: 5841943576, REGON: 220148318.

 

Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie treści oraz zdjęć zabronione. Obowiązek informacyjny przed wyrażeniem zgód na przetwarzanie danych (zobacz).

Sprawdź również Regulamin sklepu >> Realizacja: ColinMedia.eu >>